• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Duyuru!..

     

    Kıymetli yazarlarımız;

    28. sayımız yayımlanmıştır. 

    Göstediğiniz ilgiye teşekkür eder, çalışmalarınızda başarılar dileriz.

    Dergimiz Uluslararası önde gelen indekslerden olan EBSCO tarafından artık taranmaktadır. 

    Dergimiz önde gelen indekslerden European Reference Index For Humanities and Social Sciences (ERIHPLUS) tarafından artık taranmaktadır.

    Dergimiz ULAKBİM SOSYAL BİLİMLER VERİTABANI tarafından 2013 yılı sayılarımızdan itibaren taranmaya başlamıştır. 

    Dergimiz alanın önde gelen indeksleri arasında bulunan Modern Language Association (MLA) tarafından taranmaya başlamıştır.

    Dergimiz önde gelen indekslerden Directory of Research Journal Indexing (DRJI) tarafından artık taranmaktadır.

    Dergimiz Academic Resource Index kataloğu tarafından da taranmaya başlanmıştır. 

    Dergimiz 15. sayısından itibaren uluslararası hakemli bir dergidir. 

     

     


  • Sayaç
  • Online Ziyaretçi : 27
    Bugün Toplam : 19
    Genel Toplam : 580904

Türk Edebiyatında Manzum Meşâyih Silsile-nâmeleri (Tasavvufî Silsile-nâmeler - Tarikat Silsile-nâmeleri)
(Verse Silsile-names of the Sheikhs in Turkish Literature (Sufi Silsile-names - Silsile-names of Cults) )

Yazar : Mustafa ÖZKAT    
Türü :
Baskı Yılı : 2022
Sayı : 28
Sayfa : 491-555


Özet
Dinî ilimlerden hüsn-i hatta, tarikat meşâyihinden hanedanlara varıncaya kadar geniş bir sahada kullanım imkânı bulmuş olan silsile-nâmeler, neslin veya nakledilen bilgilerin kesintisiz ve bozulmadan devamını göstermesi bakımından önemli birer belgedir. Hadis ilmindeki isnad/sened geleneğinden etkilendiği tahmin edilen meşâyih (tarikat) silsile-nâmeleri de bu çerçevede tarikatın kesintisiz bir şekilde Hz. Peygamber’e bağlandığını gösteren birer belge niteliği göstermektedir. Tasavvuf kültürü içerisinde manzum, mensur, manzummensur olmak üzere üç şekilde kaleme alınmış meşâyih silsilenâmeleri içerisinde manzum örnekler makalemize konu olarak seçilmiştir. Bu doğrultuda tespit ettiğimiz Türk edebiyatındaki 51 farklı şaire ait 60’ı Türkçe, 3’ü Farsça manzum meşâyih silsile-nâmesinin en eski iki örneğinin XV. yüzyılda Farsça olarak kaleme alındığı; Türkçe manzumelerin XVII, XVIII ve XIX. yüzyıllarda yoğunluk kazandığı görülmektedir. Manzum meşâyih silsile-nâmelerinde kaside ve mesnevi nazım şekillerinin daha çok tercih edildiği, bunlarda beyit sayılarının 7 ila 2871 arasında değiştiği; 33+1 silsile-nâmenin Halvetiyye, 12+1 silsile-nâmenin de Nakşibendiyye tarikatı ve şubeleriyle ilgili olduğu anlaşılmıştır. Didaktik nitelikte olan silsilenâmeler aracılığıyla aslında her şair, kendi tarikatının övgüsünü ve propagandasını yapmaktadır. Bu nedenle tamamı tarikat ehli olan bu şairler, manzumelerinde aruz ölçüsü kullanmaya özen göstermişler, hezec ve remel bahirlerini daha yoğun olarak kullanmışlardır. Bazı silsile-nâmelerde başka türlere de örnek oluşturacak özellikler bulunduğu gözlenmiştir. Çalışmamızda, manzum meşâyih silsile-nâmelerinin ortak özellikleri tespit edilmeye çalışılmış, her bir şairin meşâyih silsile-nâmeleri hakkında kısa bilgiler verilmiş ve yazma nüshalarının bulunduğu kütüphane kayıtları aktarılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Fihrist-i Şâhân, silsile-nâme, meşâyih silsilesi, tarikat, tasavvuf edebiyatı.

Abstract
Silsile-names, which have found the opportunity to be used in a wide range of fields from religious sciences to calligraphy, from cult sheikhs to dynasties, are important documents in terms of showing the uninterrupted and undistorted continuation of the generation or the transmitted information. Silsile-names of the sheikhs (cult), which are estimated to be influenced by the tradition of isnad/sened in the science of hadith, also show the quality of documents showing that the cult was uninterruptedly connected to the Prophet. Silsile-names of the sheikhs were written in three ways as verse, prose and verse-prose within the Sufi culture. The verse examples of these have been chosen as the subject of our article. It has been identified that the two oldest examples of silsile-names of the sheikhs, 60 of them in Turkish and 3 in Persian belongs to 51 different poets in Turkish literature were written in Persian in the 15th century and it has been determined that Turkish poems gained popularity in the 17th, 18th and 19th centuries. It has been stated that ode and masnavi verse forms are more preferred in verse silsilenames of the sheikhs where the number of couplets varies between 7 and 2871 as 33+1 silsile-names are related to Halvetiyye and 12+1 silsile-names are related to Naqshbandiyya cult and its branches. In fact, each poet praises and propagates his own cult through silsile-names, which are in didactic forms. For this reason, these poets, all of whom were members of the cult, carefully used aruz prosody in their poems, and used hezec and remel bahirs more intensely in their poems. It has been observed that some silsile-names have features that will set an example for other genres. In our study, the common features of verse silsile-names of the sheikhs were tried to be determined, brief information about each poet's silsile-names of the sheikhs was given and information about the library records with manuscript copies is given.

Keywords
Fihrist-i Şahan, silsile-name, silsile-names of the sheikhs, cult, sufi literature.

Adres :İmrahor Mahallesi, Doğancılar Cad., Nu. 81 Üsküdar/İstanbul
Telefon :0216 342 62 02 Faks :
Eposta :info@devdergisi.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri